Teslis Doktrinini açıklamak için bir metafor yaptım. Acaba siz ne diyeceksiniz?

Çoğu kişi Teslis’i (Baba, Oğul, Kutsal Ruh) aklen muhal olarak görür: “3 = 1 olamaz, bu matematiksel bir çelişkidir” der. Ama sorun şu ki Tanrı’yı matematikle açıklamaya çalışmak baştan bir hata. Matematik ve mantık, insan aklının kurduğu araçlardır; Tanrı ise insanın ötesinde ve aşkındır.

Hristiyanlık tarihinde Teslis’i açıklamak için birçok metafor denenmiştir:

• Su–Buz–Buhar → Modalizme kayıyor (tek özün üç hali, yani üç kişi yok).
• Güneş–Işık–Isı → Arianizme kayıyor (Oğul ve Ruh, Baba’dan daha aşağıymış gibi).
• Üç mum bir ışık → Tritheism’e kayıyor (sanki üç ayrı tanrı varmış gibi).
• Zihin–Düşünce–İrade → Augustinus’un metaforu, ama soyut ve halk için anlaşılmaz.

Bunların hepsi eksik kalıyor.

Benim önerdiğim metafor ise şu: İnsan = Beden, Ruh, Söz.

• Beden = Baba → Kaynak, temel, görünür olan.
• Ruh = Kutsal Ruh → Bedenden çıkan, hayat verici güç.
• Söz = Oğul → Bedenden doğan, Ruh ile dolan, kendini ifade eden.

Oğul’un “Ben Babadan geldim” demesi bu yüzden mantıklıdır; çünkü söz her zaman bedenden çıkar ve ruhla anlam kazanır.

Bu metafor, diğerleri gibi çelişkilere düşmeden hem birliği hem ayrılığı korur:

• Baba, Oğul, Ruh birbirinden ayrı, ama aynı özün içindedir.
• Modalizme düşmez, Tritheism’e düşmez, Arianizm’e düşmez.
• İnsan için doğrudan anlaşılırdır.

Dolayısıyla “Teslis aklen muhaldir” iddiası, aslında yanlış metaforların kurbanıdır. Doğru metafor kullanıldığında Teslis, aklen de anlaşılır hâle gelir.