
1941 yılı biterken, uçsuz bucaksız sovyet topraklarındaki savaşın kısa sürede sonlanmayacağı artık anlaşılmıştı. alman genelkurmayı'nın aklına, rusların kendilerine karşı zorla savaştırdığı “etnik usnuları” sovyetler birliği'ne karşı
kullanmak gelmişti. böylece, alman genelkurmayı, sağ kalan iki milyon esirin 818.000'ini cephede, eski ordularına karşı asker olarak kullanabilecekti.

esir kamplarında büyük kayıplar veren türkler için artık iki seçenek kalmıştı. ya kampta ölecekler ya da ileride bağımsızlık kazanacakları umuduyla eski ordularına, sovyetler birliği'ne karşı savaşacaklardı! türkistan lejyonu, kafkasya müslüman lejyonu ve yine türkistanlı savaş esirlerinden oluşturulan 450. tabur, bu koşullarda kuruldu. ikinci dünya savaşı'nda wehrmarcht saflartında görev yapan, “waffen ss” denilen özel birliklerden birisi de türklerden meydana gelecekti: “ osttürkischer waffen-verband der ss”, yani “ss doğu türkistan silahlı birlikleri”...

bu birliğin hem oluşması, hem de savaşta yaptıkları inanılır gibi değil. örneğin, harkov yakınlarında ruslar tarafından sarıldıklarında, düşman hatlarını yararak çıktıkları halde, geride kalan alman komutanlarının cesedini almaya gitmiş, sonra da rus cephesini ikinci kez yararak görev yerine geri dönmüşlerdi.

cephede ruslar kadar almanların da işi kolay değildi. cephenin her iki yanında türkler vardı ve alman generali keitel'in ana karargaha geçtiği mesaj, hitler'e sunulan savaş raporlarına kaydoldu: “kaşımızdaki düşman ölümüne savaşıyor. başlarında türkistanlı subayların bulunduğu birlikler türkçe konuşuyor. bu cepheyi savaşarak geçmek çok zor. başka yollar aramalıyız...”

giydikleri standart alman askeri üniformasının göğsünde türkçe “tanrı biz menen” (tanrı bizimledir) yazılı arma bulunan, yakalarında bozkurt başı motifi, kollarına ise “ss kolbağı” takan, doğu türkistan silahlı birlikleri, mayıs 1945'te öteki alman güçleriyle birlikte, avusturya'da 8. ingiliz ordusu'na teslim oldu.

savaş bitmiş, özgürlüklerini kazanma hayalleri de tükenmişti. sovyetler, kızıl ordu'yu terk edip alman saflarına geçen ve kendilerine büyük güçlük yaratan türkistan lejyonu askerlerini “vatana ihanet” ile suçlayarak, ingilizlerden iadelerini istediler.

o dehşet dolu 1945 yılını uzun uzun anlatmaya gerek yok. komunist rejimin baskılarından yılan, büyük umutlarla ve özgürlüklerine kavuşacakları hayaliyle almanların safına geçen bu insanlardan bir bölümü, iadeyi beklemeden topluca intihar etme kararı aldı. yaklaşık 3.000 türk'ün avusturya'da drava nehri'nin eriyen karlardan kabaran sularına atlayarak intiharını kimse önleyememişti. geride kalanlar da, sovyetlere iade edildikten hemen sonra kurşuna dizildiler...

Doğu Türk Silahlı Birliği (osttürkischer waffenverband der ss) 1944