ტრანსნაციონალური კორპორაციები სიკეთის თუ ბოროტების ძალაა?

ტრანსნაციონალური კორპორაციები (TNCs), როგორიცაა Apple, Toyota ან Coca-Cola, არც მხოლოდ „სიკეთის ძალაა“ და არც მხოლოდ „ბოროტების“. მათი გავლენა დამოკიდებულია იმაზე, როგორ მოქმედებენ და როგორ არეგულირებენ მათ სახელმწიფოები და საერთაშორისო ინსტიტუტები.

მათი დადებითი მხარეები:

• ქმნიან სამუშაო ადგილებს.

• მოაქვთ ინვესტიციები და ახალი ტექნოლოგიები.

• ხელს უწყობენ ეკონომიკურ ზრდას.

• ავრცელებენ ცოდნასა და მენეჯმენტის თანამედროვე პრაქტიკებს.

• ზოგჯერ ხელს უწყობენ ინფრასტრუქტურის განვითარებას.

მათი უარყოფითი მხარეები:

• შეიძლება მუშახელის იაფი ექსპლუატაცია მოახდინონ.

• ზოგჯერ აზიანებენ გარემოს.

• დიდი ეკონომიკური ძალის გამო გავლენას ახდენენ სახელმწიფო პოლიტიკაზე.

• ადგილობრივ ბიზნესს უქმნიან ძლიერ კონკურენციას.

• მოგება ხშირად ქვეყნიდან გააქვთ, რის გამოც ადგილობრივ ეკონომიკას ყველა სარგებელი არ რჩება.

ენდრიუ ჰეივუდის Global Politics-ის ლოგიკით, ამ საკითხზე განსხვავებული შეხედულებები არსებობს:

• ლიბერალები ხშირად ხედავენ ტრანსნაციონალურ კორპორაციებს, როგორც ეკონომიკური განვითარების და ურთიერთდამოკიდებულების ხელშემწყობ ძალას.

• მარქსისტები და ნეომარქსისტები მათ ხშირად განიხილავენ, როგორც გლობალური კაპიტალიზმის ინსტრუმენტს, რომელიც მდიდარი ქვეყნების ინტერესებს ემსახურება.

• რეალისტები კი მათ მნიშვნელობას აღიარებენ, მაგრამ თვლიან, რომ საბოლოოდ სახელმწიფოები მაინც რჩებიან საერთაშორისო პოლიტიკის მთავარი მოთამაშეები.

გამოყენებული ლიტერატურა:

ენდრიუ ჰეივუდის

"გლობალური პოლიტიკა"