Tóm tắt:

Tháng 2/2026, Tối cao Pháp viện Mỹ bác bỏ thuế đối ứng (reciprocal tariffs) của Trump vì vi hiến. Sau đó Trump chuyển sang dùng các công cụ pháp lý khác: trong đó có Section 301 của Đạo luật Thương mại 1974 để tái lập hệ thống thuế quan thông qua các căn cứ pháp lý hợp lệ hơn. ￼  
Ngày 2/6/2026, USTR công bố kết quả 60 cuộc điều tra Section 301 riêng biệt khởi động từ tháng 3/2026, xem xét các nước có cấm và thực thi lệnh cấm hàng hóa làm bằng lao động cưỡng bức hay không. Việt Nam bị xếp vào nhóm 12.5% tức nhóm bị đánh giá là chưa có cơ chế đủ mạnh. ￼

**VN bị ảnh hưởng thế nào?**

Nặng, vì đây không phải lần đầu. Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của VN, năm ngoái VN xuất $136.5 tỷ USD hàng sang Mỹ. UN ước tính trong kịch bản xấu, thuế quan có thể khiến xuất khẩu VN vào Mỹ giảm hơn $25 tỷ USD, tức gần 1/5 tổng kim ngạch. ￼

Ngành dễ bị ảnh hưởng nhất: dệt may, da giày, các ngành vốn đã nằm trong tầm ngắm kiểm tra forced labor. USTR còn đề xuất một cơ chế riêng cho textile: muốn được giảm thuế thì phải mua nguyên liệu dệt may từ Mỹ, cách để Mỹ vừa gây áp lực vừa ép VN phụ thuộc hơn vào supply chain của họ. ￼

VN đang làm gì để phản ứng?

Ngày 5/5/2026, Thủ tướng ban hành Công điện 38 (hỏa tốc) siết chặt quản lý SHTT; C03 khởi tố 5 vụ hình sự về vi phạm bản quyền — rõ ràng là động thái để có “bằng chứng thiện chí” trên bàn đàm phán. ￼ Nhưng đây là phản ứng với vụ IP riêng, còn vụ forced labor này mới nổ hôm qua nên chưa có phản hồi chính thức.

***Note: Chưa phải luật, còn đang lấy ý kiến***

Đây vẫn là đề xuất, chưa có hiệu lực. USTR nhận comment công khai đến 6/7/2026, hearing ngày 7/7. Cơ cấu thuế cuối cùng có thể thay đổi sau khi xem xét. ￼

Tóm lại: Ảnh hưởng tiềm tàng rất lớn với VN do phụ thuộc nặng vào thị trường Mỹ, nhưng còn 1 tháng để các bên lobby và VN đàm phán. Cái nguy hiểm hơn là vụ này chồng lên Section 301 về IP (đang điều tra riêng) tức VN đang bị tấn công đồng thời trên 2 mặt trận thương mại, cả forced labor lẫn sở hữu trí tuệ.

**Tóm lại: VN đang đối mặt với 3 cuộc điều tra**  
Forced labor: Findings xong, đề xuất thuế 12.5%, hearing 7/7  
IP/Sở hữu trí tuệ: Đang điều tra, cmt deadline 2/7  
Industrial overcapacity (dư thừa công suất công nghiệp): Sắp có kết quả, chưa công bố.

VN bị Mỹ áp thuế bổ sung 12.5% sau điều tra 🧐