**De moord op een vrouw komt zelden uit het niets. Toch staan de autoriteiten in aanloop naar femicide vaak machteloos. Mogelijk gaat dat veranderen. „Waarom pas wachten tot het bloed op de muren zit?”**

Neem Esther. Na het verbreken van de relatie met haar gewelddadige partner maakte hij haar jarenlang gek. Hij zette hun kinderen tegen haar op, trok op het laatste moment zijn toestemming voor vakanties in en procedeerde eindeloos.

Lang stonden de autoriteiten machteloos. Totdat een aanklager zoveel bewijs voor psychische mishandeling zag dat ze de man liet aanhouden. Nu dreigt een fikse celstraf.

Maar tot het zover was, [ging Esther jarenlang door een hel](https://www.ad.nl/rotterdam/na-scheiding-met-haar-man-werd-leven-van-esther-een-hel-nu-krijgt-ze-hier-hulp-hij-zei-mij-kapot-te-maken~a0c86dd8/). Al die tijd vreesde zij, net als de hulpverleners die haar bijstonden, voor haar leven. Ingrijpen kon niet. Dit soort casussen ziet directeur Tanya Hoogwerf van Filomena regelmatig. „Alles wat iemand doet, is net op het randje. Telkens net niet genoeg voor een aangifte”, zegt Hoogwerf. „Een enorme frustratie voor slachtoffers en hulpverleners.”

# Mis

En daar wil het centrum voor huiselijk geweld een einde aan maken. Want te vaak, ziet Hoogwerf, zijn de autoriteiten in aanloop naar femicide aan handen gebonden. „Terwijl iedereen voelt dat het mis dreigt te gaan.”

Juridisch is dat echter vaak niet mogelijk. Heel plat gezegd, ingrijpen kan pas als het bloed al op de muren zit. „Maar dan is het natuurlijk te laat”, zegt onderzoeker Annemarie Middelburg

Zij wil samen met Filomena, het OM, de politie, reclassering en andere hulpverleners onderzoeken of vrouwen die het risico lopen mishandeld of vermoord te worden, beter beschermd kunnen worden. „De daders, bijna altijd mannen, komen nu overal te makkelijk mee weg”, zegt Middelburg. „Terwijl zij ervoor zorgen dat vrouwen onveilig zijn.”

Om snel en vooral hard in te kunnen grijpen, kijkt de onderzoeker naar het Verenigd Koninkrijk. Daar wordt gebruik gemaakt van *protection orders*. Na het opleggen daarvan door de rechter, moet de dader zich aan bepaalde voorwaarden houden. „Overtreedt hij die, dan volgt een celstraf van maximaal vijf jaar.”

# Stalking

Zo’n *order* lijkt een beetje op het Nederlandse beschermingsbevel. Dat wordt nu afgegeven als er bijvoorbeeld sprake is van *stalking* en een ex-partner een gebieds- of contactverbod krijgt opgelegd. „Maar een preventief beschermingsbevel, om een vrouw dus te beschermen voordat zij daarmee te maken krijgt, kennen wij niet”, zegt Middelburg.

Daar komt bij dat in veel gevallen bij overtreding een dwangsom wordt opgelegd. „Dat blijkt niet afschrikwekkend genoeg. In de praktijk worden deze verboden nog vaak overtreden”, zegt Middelburg. Bij een overtreding van een *protection order* in het Verenigd Koninkrijk, kan iemand direct worden aangehouden.”

Een *order* kan voorwaarden opleggen als een gebieds- of contactverbod maar bijvoorbeeld ook een huisverbod, verplichte gedragscursus of meewerken aan maatregelen rond kinderen.

# Risico op geweld

Het voordeel is bovendien dat de bewijsstandaard lager ligt, zegt Middelburg. „Slachtoffers hoeven niet eerst af te wachten tot het geweld escaleert voordat zij bescherming kunnen krijgen. Hulpverleners, de politie of de vrouw zelf moeten alleen voldoende aannemelijk maken dat er een risico op geweld bestaat.”

Hoogwerf van Filomena verwacht dat met zo’n *order* niet de vrouw gedwongen wordt haar gedrag aan te passen, bijvoorbeeld door te vluchten naar een veilige plek, maar de dader. „Dit maakt het mogelijk een pleger eerder en steviger te begrenzen.”

Middelburg en Filomena hopen op financiering om het onderzoek na de zomer uit te kunnen voeren.

Onderzoek om eerder in te grijpen bij risico op femicide: ‘Waarom wachten tot het bloed op de muren zit?’