markalaşma önemli midir?

​

mesela türkçe rap dinleyen birisine "güneş gözlüğü" desen aklına no. 1, "şapka" desen beta berk bayındır, "kıvırcık saç" desen kolera gelir. ya da türkçe rap dinleyen birisine saian v karaçalı'dan "battle royal" albümünün kapağını gösterseniz o iki karateci adamdan hangisinin karaçalı hangisinin saian olduğunu söyleyebilir, ya da karaçalı'nın "şimdi git zombi" albümünün kapağındaki erkek karakterin karaçalı'ya benzediğinin, hatta direk karaçalı'nın bir self-inserti olduğu söylenebilir. peki ta markalaşma önemli midir? yani, sembolleşme de diyebiliriz. mesela, sürekli mor giyinen bir rapçi düşünün. her yere mor giyinerek gidiyor. konserlere, partilere, imza günlerine. ve kendini de artworklar'da (albüm kapağı vs.) mor giyinirken tasvir ediyor. e zaman geçtikçe mor rengi gördüğümüzde aklımıza bu rapçi gelmez mi? bu, sanatçının "akılda kalıcılığını arttırır" size bir soru soracağım, siz kahverengi, düz saçlı bir kadını mı bir topluluktan ayırt edebilirsiniz, yoksa saçlarının yanı kazıtılmış, kalan saçları da mor-yeşil renklerinde olan bir kadını mı? elbette ikinci kadını. çünkü, birinci kadın toplumun içindenken, ve markalaşsa dahi kendine benzeyen bir sürü insan olduğu için bir önemi olmayacağı için, ikinci kadın markalaşmaya uğraşmasa bile sadece görünüşüyle dikkat çeker. peki ya kolera'dan bahsettim yazının başında, kolera da herhangi bir insan gibi fark ettiyseniz, onu ayırt edici kılan kıvırcık saçları dışında pek bir özelliği yok. ama "kolostrofobi 1" epinin, "kolostrofobi 2" albümünün kapağına bakarsanız ikisinde de kolera'nın özelliklerini taşıyan bir kız karakter olduğunu göreceksiniz.

kolostrofobi 1'de, kolera o zaman (2008) kıvırcık kullandığı saçlarına sahip bir kız karakter -ki kolera'nın ta kendisi-

kolostrofobi 2'de ise (2014-15) kolera'nın o zamanlar saçlarını düzleştirdiği -düzleştirmeden ziyade kıvırcıklığı ile öne çıkmayan saçları- için, direkmen kolera'nın yüzünün bir çizimini görürüz. markalaşma, self-insert'ten ziyade birde bana kalırsa bir tık daha akılda kalıcı bir yöntem olan maskot kullanma var. mesela bunu erken dönem farazi v kayra'da çokca kez gördük. aşağıya bırakacağım albümler/eplerin hepsininde artworkunda bir maskot/karakter var:

1. farazi v kayra - sarhoş palavraları ve nahoş nidalar (2007)

2. farazi v kayra - sarhoş palavraları ve bekar evinde kör sinekler (2008)

3. farazi v kayra - yerel radyo EP (2010)

peki ya size bir soru soracağım ama dürüst olun, bu saydığım albümlerin artworkunda çizim, maskot kullanmak yerine daha minimal bir tasarım tercih edilseydi bu kadar sıkı bağ kurabilirmiydik peki bu albümler ve şarkılarla? itiraf etmeliyim ki, bekar evinde kör sinekler kadar sevdiğim bir albüm yok, dinlediğim ilk rap albümü ama benim bu albümle bu bağı kurmamın belkide en önemli nedenlerinden birisi kapağıydı. verdiğim örneklerin hepsinin bi' 15 yılı var, peki ya daha yeni çıkan, abugat'ın "yumruk atamam" parçası? herkes yapay zekayla yada kendi eliyle çizerek profil resmi yapıyor, bunun aynısını zaten farazi v kayra dinleyicilerinde gördük ve görüyoruz. gerçi kimse minimalist bir albüm kapağını profil resmi yapmak istemez. siz kendiniz düşünün bir markete girdiğinizde, diyelimki su alacaksınız; eğri büğrü bir şişede üzerinde sadece su yazan bir şişeyi mi alırsınız, yoksa daha şekli düzgün bir şişede daha güzel bir etiketli şişeyi mi. tabikide ikinciyi. dinleyici, tüketici de böyledir. aslında sanatçının artworka ve işin göze hoş gelmesine ne kadar önem verdiği, tüketicisinez dinleyicisine be kadar değer ve önem verdiğidir. bu yüzden yapay zeka kullanan sanatçıları desteklemiyorum.