Bolmaat uitgelegd: waar je op let als je najaarsbollen bestelt
De najaarsbollen liggen weer in de winkel en de webshops zijn open, en dan zie je die cijfers staan: 12/14, 10/11, 16/+. Die getallen zeggen meer over je bloei dan de prijs, maar bijna niemand weet wat ze betekenen. Hieronder leg ik uit hoe het systeem werkt, waarom maat verschil maakt, en waarop je verder let bij het uitzoeken.
Wat die cijfers betekenen
Het Nederlandse bolmatensysteem meet de omtrek van de bol in centimeters, gemeten rondom het breedste punt. Een notatie als 10/11 betekent dat de omtrek tussen 10 en 11 centimeter ligt. Staat er 12/+, dan is de bol minimaal 12 centimeter met een open bovengrens, en dat is doorgaans topkwaliteit.
Waarom de maat echt uitmaakt
Een grotere bol heeft meer voedingsstoffen opgeslagen, en dat zie je direct terug in de bloei. Een narcis van maat 10/12 geeft ongeveer een steel met vijf bloemen, terwijl dezelfde soort op maat 14/16 vier stelen met een stuk of vijftien bloemen geeft, dus ruwweg drie keer zoveel. Bij tulpen scheelt het vooral in bloemgrootte: op 12/+ krijg je een bloem ter grootte van een tennisbal, waar kleinere maten richting een golfbal gaan.
Groter is niet altijd beter
Toch is de grootste maat niet automatisch de beste keuze. Tulpen op maximale maat gaan verklisteren, wat betekent dat ze uiteenvallen in dochterbollen die elk te klein zijn om te bloeien. En hyacinten groter dan 15/16 worden buiten topzwaar en vallen om, dus die zijn vooral geschikt voor binnen. Voor de meeste tuinsituaties zit je goed met de middenmaat.
Handige richtmaten voor de tuin
De volgende maten zijn een prima uitgangspunt voor gebruik in de tuin. Ze staan geordend van de meest geplante soorten naar de wat kleinere bollen.
- Tulp: 11/12 tot 12/+ (botanische soorten 9/+ of 10/+)
- Narcis: 12/14 tot 14/16
- Hyacint: 15/16 tot 16/17, niet groter voor buiten
- Grootbloemige krokus: 8/9
- Sierui, grote soorten: 18/20
- Blauwe druifjes: 8/+
Kwaliteit voel je met je handen
Naast de maat telt de staat van de bol. Een goede bol voelt hard en stevig aan, is droog en vrij van schimmel. Het bruine rokje mag best wat beschadigd zijn, zolang de bol eronder gaaf is. Laat bollen liggen die zacht of pappig aanvoelen, zwarte of bruine vlekken hebben, grijs schimmelpluis vertonen, verschrompeld zijn of muf ruiken. Die gaan het niet meer doen.
Letten jullie op de bolmaat als je bestelt, of ga je vooral op soort en kleur af? En heeft iemand het verschil tussen maten echt in de tuin gezien? Ik ben benieuwd.
Posted Aug 12, 2026, 3:18 AM UTC