Anarşistler rakamlara ya da kitlelerin büyüklüğüne tapmaz; sınıf çatışması kitle düzeyinde dibe vurduğunda bile iktidara karşı hamle yapmaktan geri durmazlar. Dolayısıyla anarşist eylemin gayesi, sömürülen sınıfın tamamını devasa bir örgüt çatısı altında toplayıp korumak ve mücadeleyi başından sonuna kadar idare etmek değildir. Aksine, kavganın somut ve tekil noktalarını tespit edip bunları nihai hedefe, yani doğrudan eyleme taşımaktır.

Anarşistlerin şaşmaz tek bir vasfı varsa, o da sınıf mücadelesinin en sert anlarında bile enseyi karartmamaları ve iktidarın tatlı vaatlerine asla kanmamalarıdır.

İktidara boyun eğmiş bir anarşist yoldaşa rastlamak neredeyse imkânsızdır. Böylesi bir teslimiyet ancak ağır işkence ya da fiziki baskı altında gerçekleşebilir; uzun süren hapisler ya da moral bozukluğu anarşisti yolundan döndüremez. Anarşistlerin hamurunda, pes etmelerini engelleyen, tarihlerinin en zifiri karanlık anlarında bile içlerini dik tutan bir direnç vardır. Bu duruş, onları geçmişin hatalarına takılıp kalmaya değil, önlerindeki muhtemel kavga hatlarına bakmaya iter.

Bu yüzden anarşistin devrimci çabası, yalnızca kitleleri sokağa dökmeye indirgenemez. Aksi halde kullanılacak yöntemler, o anki kitlesel ruh haline ve şartlara mahkûm olur. Eylemli anarşist azınlık sayıların esiri değildir; kendi fikirleri ve hamleleriyle gerçekliğe bizzat müdahale eder. Şüphesiz bu fikirlerle örgütün büyümesi arasında bir bağ vardır; fakat biri diğerinin kendiliğinden ve doğrudan sonucu değildir.

Kitlelerle kurulan ilişki, zamana meydan okuyacak katı bir kalıp üzerine oturamaz; yani sonsuz bir kitlesel büyümeye ya da sömürenlerin saldırılarına karşı sürekli savunmada kalmaya dayandırılamaz. Bu ilişki daha dar, daha somut ve geri hatlarda mevzilenmek yerine açıkça saldırıyı hedefleyen bir nitelikte olmalıdır.

Bizim kurabileceğimiz örgütsel yapılar zamanla ve mekânla sınırlıdır. Bunlar kısa vadede ulaşılacak esnek birlikteliklerdir; başka bir deyişle amaçları, sömürülen sınıfın tamamını tek bir dev çatı altında toplayıp mücadeleyi baştan sona sevk ve idare etmek değildir. Çok daha somut bir boyuta sahip olmalı, kavganın tekil bir mevzisini kavrayıp onu saldırı noktasına kadar taşımalıdırlar. İdeolojik yüklerle hantallaşmamalı, herkesin ortaklaşabileceği temel ilkelere dayanmalıdırlar: Mücadelenin öz-yönetimi, kesintisiz çatışmasallık ve sınıf düşmanına doğrudan saldırı.

Anarşist azınlık ile kitleler arasındaki bağın bu hatta ilerlemesi gerektiğini gösteren en az iki temel etken var: Kapitalizmin derinleştirdiği sınıfsal parçalanma ve kitlesel mücadele kalıplarının bireyde yarattığı o yaygın çaresizlik hissi.

Sömürüye karşı dövüşme arzusu bugün de dipdiridir ve bu kavganın somutlaşabileceği alanlar hâlâ mevcuttur. Eylem modelleri pratikte şekillenmektedir ve bu yolda yapılacak daha çok şey vardır.

Küçük eylemler, kapitalist iktidarın devasa yapısı karşısında etkisiz ve komik kaldığı gerekçesiyle sık sık eleştirilir. Fakat buna karşılık kitlesel kalıplara sığınmak yerine, başkaları tarafından tekrarlanması son derece kolay olan bu küçük eylemleri yaygınlaştırmamak büyük bir hata olur. Çatışma, tam da rıza üretmek için sürekli kabuk değiştiren düşmanın o karmaşık yapısı yüzünden anlam kazanır. Bu rıza, toplumsal ilişkilerin her hücresine sızmış hassas bir ağa dayanır. En ufak bir sarsıntı bile, eylemin görünürdeki sınırlarını aşarak devasa bir hasar yaratır: İktidarın imajını, programını, toplumsal barış illüzyonunu ve siyasetin o kırılgan dengesini altüst eder.

Avuç içi kadar yoldaşın elinden çıksa dahi atılan her küçük adım, aslında devasa bir yıkıcılık taşır. Gerçekleşen eylemin mikroskobik boyutlarını fersah fersah aşar; sembolik bir gösteri olmaktan çıkıp somut bir nirengi noktasına dönüşür.

Dillendirmekten vazgeçmediğimiz **isyan** kavramının özü işte buradadır. Mücadelemizi, başkaldırı koşullarını olgunlaştıracak, dipteki çatışmayı su yüzüne çıkarıp görünür kılacak şekilde örebiliriz. Anarşist azınlık ile kavganın patlak vereceği somut zemin arasındaki temas ancak bu yolla kurulabilir.

Birçok yoldaşın bu görüşlere katılmadığını biliyoruz. Kimileri bizi teorik olarak çağın gerisinde kalmakla, kimileri sınırları belirli eylemlerin iktidarın işine yaradığını görmemekle suçluyor; özellikle dijital çağda artık bir isyandan bahsetmenin imkânsız olduğunu savunuyorlar.

Ama biz inatçıyız. Bilgisayar çağında bile başkaldırmanın mümkün olduğuna inanıyoruz.

O devasa canavara bir iğne batırmak hâlâ mümkündür. Ancak kitlesel mücadele ezberlerinden ve her şeyi yutacak o "sonsuz büyüyen hareket" hülyasından sıyrılmak zorundayız. Daha keskin, daha ayrıntılı bir düşünme biçimi geliştirmeliyiz. Gerçekliği hayallerimize göre değil, neyse o şekilde görmeliyiz. Bir durumla karşılaştığımızda etrafımızı saran gerçekliği ve o gerçekliğe yansıyan sınıf çatışmasını net bir şekilde kavramalı, ona müdahale edecek araçları kuşanmalıyız.

Anarşistler olarak elimizde devrimci açıdan muazzam değer taşıyan müdahale modelleri ve fikirler var; fakat bunlar kendi kendine konuşmaz. Dışarıdan bakıldığında hemen anlaşılan şeyler değillerdir; dolayısıyla onları sadece anlatmak yetmez, eyleme dökmek gerekir.

Mücadele araçlarını bizzat yaratma çabası bile, hem kendi kafamızı netleştirmeye hem de temas kurduğumuz insanlara kendimizi anlatmaya yardımcı olur. Bu araçları yalnızca karşı-enformasyona, muhalefet etmeye ve ilke beyanları yayınlamaya indirgeyen sığ bir anlayış kesinlikle yetersizdir. Bunun ötesine geçmeli ve üç ana hatta yüklenmeliyiz:

1. Kitlelerle net ve somut temas (mücadelenin dolaysız ihtiyaçlarıyla sınırlı),
2. Devrimci hareket içinde eylemlilik (bahsettiğimiz öznel anlamda),
3. Özgül örgütlenmenin inşas**ı** (hem kitleler içindeki çalışmaya hem de devrimci hareket içindeki eylemliliğe hizmet edecek şekilde).

Ve bu doğrultuda durmaksızın, var gücümüzle çalışmamız gerekiyor.

Anarşistler ve Eylem - Alfredo M. Bonanno