Gelin Biraz Oyun Konuşalım

https://preview.redd.it/t7tiyhz158rh1.png?width=800&format=png&auto=webp&s=b94690cfc6b877393ddc9286ef9aa86b64ebd0c4

Hanımlar beyler, selamlar.

Oyunların eskiden bir ayarı vardı. Bir şeyler kolay kolay başlar, serim, düğüm, çözüm şeklinde ilerlerdi. Başta her şey çok basit, ikinci fasılda her şey çorba oluyor, son fasıla girerken her şeyi yavaş yavaş çözüyoruz. Zorluğu gitgide artar, bir yerde tavanı görür, o noktadan sonra da o şekilde ilerlerdik.

Artık bu ayarı göremiyorum. Mesela bazı oyunlar var, aşırı zor. İlk andan itibaren bizi kurtların önüne atıyorlar. Sürekli bir şeyleri ezberlemeniz gerekli. İşte souls oyunları ve soulslike oyunlar olur. Yok boss'un kombolarını ezberle, hangi hareketi nasıl parry, nasıl riposte, nasıl başka bir şey yapacağını öğren. 250 tane farklı boss olsun gibi şeyler.

Bazıları var, aşırı kolay. Bugün o kolay olanlardan bir tanesini ele alacağız: Fallout 4.

Yani nerede ne zaman ne ters gitti bilmiyorum, bu oyuna bir Fallout oyunu demezdim ben.

Sebep? Çok basit.

1. Oyundaki her şey çok basit. Bir oyun tamamıyla shooting gallery olacaksa onun adı shooting gallery olmalı. RPG, zengin içerik falan olmamalı. Görevlerin hepsi ikiye ayrılıyor: Bir yere git bir şey al veya bir yere git birini vur. Eski fallout oyunlarında bu böyle değil. Arada çerez görevler de var fakat birçok görevi zekanı kullanarak da yapabiliyorsun. Biri mesela Aradesh'in kızı Tandi'yi kaçırıyor (FO1), adamla konuşarak kızı bırakmasını isteyebiliyoruz. Adamı 1v1 dövüşe davet edebiliyoruz. Adamı korkutabiliyoruz. Ortalığı kan gölüne çevirebiliyoruz veya kız için fidye ödeyip kızın özgürlüğünü satın alıyor, babasına geri götürebiliyoruz. Sonra bu kız büyüyor ve Shady Sands dediğimiz küçük topluluk ikinci oyunda kocaman NCR'a dönüşüyor. Bu kız başarıyor bunu. Hikaye anlatımı ne güzel, değil mi?

2. Oyun, bizim gerizekalı olduğumuzu varsayarak ilerliyor. Fallout oyunlarında seçenek boldur. En az 3-4 seçenekle başlar, birçok konu hakkında bir NPC ile konuşabiliriz. Bazı durumlar olur, intelligence check yapıp "ama o öyle olmuyor, şu şu sebepten bu bu olacak" der ve NPC'yi zekamızla yenebiliriz. Bazı durumlar olur, perception check yaparız "yalnız o elindeki silah gerçek değil kardeş, nasıl vuracaksın beni?" gibisinden bir şey diyerek düşmanı pasifize edebiliriz. Fallout 4'te bu yok. Sadece 4 seçenek var, bunlar: Evet, Evet ama çok da niyetli değil. Sarkazm/iğneleme, ama evet. Hayır (ama NPC bizle konuşup ikna edecek, o yüzden evet).

3. Statlar sadece SPECIAL'dan onlarla açılan skill setlerinden ibaret. Stat check dediğimiz şey sadece bir charisma check olarak çıkıyor, o da fazla para istemeye veya romance işine yarıyor, onun haricinde fıs. Bazen bir şeyleri tamir etmek için intelligence check lazım, o da eskiden repair check veya science check olarak vardı. Adamlar güzelim SPECIAL sistemini, statları ve skill'leri alıp her şeyi SPECIAL üzerine kurmuş. Yahu ben belki doktor RP'si yapmak istiyorum? Ben belki tornacı, silahşör rp'si falan yapacağım? Sen niye benim elimden özelleştirme yetkinliğimi alıyorsun? Bırak ben istediğim gibi yapayım.

4. Oyun tamamıyla siyah-beyaz ve iyi-kötü çatışmasından ibaret. Minutemen var, bunlar iyi. Railroad var, bunlar iyi. Institute var bunlar kötü, BoS var, bunlar da kötü. Ama derler ya "yazdığın karakter de senin kadar zeki olur" diye. Enstitü karakterleri işte hepsi biliminsanı, hepsi zeki ama robot şebekler, goriller falan yapmak insanlığın hayrına iş yapmaktan daha önemli. İnsanları kaçırıp robot/synthlerle değiştiriyorlar, ama o synthleri de tarım, hayvancılık falan yapması için kullanıyorlar. Oğlum o zaman insanları neden kaçırıyorsunuz? Sıradan robot yap, sal doğaya, kimseyi kaçırmasın, kimseyi öldürmesin, kendi hâlinizde takılın? Veya BoS "teknoloji kötüdür hüüüüü" diyor. Oğlum teknoloji kötü de Enstitü tarımda, başka işlerde çığır açmış. Sen bunu nasıl göremezsin? Railroad zaten apayrı bir kafada "ama Enstitü robot yapıyor sonra o robotu köle olarak kullanıyor o yüzden yok etmemiz lazım hepsini öldürelim" oğlum hepsini öldürünce sen ne yapacaksın? Kendi topuğuna sıkıyorsun farkında değil misin? O kurtardığın synthleri kim üretecek? Senin varlığının bir amacı kalmıyor ki? Kısaca bu oyundaki karakterler, yazarları kadar zeki olabiliyorlar. Bir adım sonrasını düşünebilen, derinliği olan karakterler değiller. Hadi herhangi bir tanesini takip ettik... elimize ne geçti? Bugün, dünden daha mı iyi? Daha mı kötü? Statüko değişti mi?

5. Oyuncunun karar verme yetkisi bulunmuyor. Her şeyi kabul etmek zorundayız. Yani ben bir görevi almak istemiyorsam istemiyorumdur. Sen niye bana görevi zorla veriyorsun? Adama "hayır ilgilenmiyorum" dediğimiz konuşma seçeneğinde npc "ama lütfen çok önemli" dedi diye karakter kabul ediyor. Niye her şeyi kabul etmek zorundayım? Eski oyunlarda ne söyleyeceğim orada direkt yazıyordu. Bunda sadece bir "evet" veya "oğlum nerede" deyince ben ne anlayacağım? Benim RPG elementim nerede? En basit örnek: Railroad'a katıldık, Deacon ile ilk göreve çıkıyoruz. Diyor ki "Sana ne derse desin 'Mine is in the shop' diye cevap ver, tamam mıdır?" adama gidip yanlış cevap veriyoruz "ya hayır mine is in the shop diyecekti ahahaha" diyor ve görev devam ediyor. ABİCİM BIRAK GÖREVİ BAŞARISIZLIKLA SONUÇLANDIRAYIM ALOOOO! Veya görev devam ediyor, "ön kapıdan mı girelim kanalizasyondan mı girelim? Ön kapıdan girersek ortalık mahşer gününe döner, cümbüş olur. Öbür türlü gizli gizli gideriz" diyor. Diyorsun ki "tamam ön kapı iyidir hadi azdan az çoktan çok gider" ve gidiyoruz... evet, doğru bildiniz. Ön kapıdan girdiğinizde asansörde elektrik yok o yüzden mecburen kanalizasyona gidiyoruz ve görev o şekilde devam ediyor. Bayağı güzel RPG oyunmuş kankam sana puanım dokuz.

TL;DR

Oyunu sanki 6-10 yaş arasındaki çocuklar oynasın diye yapmışlar. Her şey "dumbed down" dediğimiz şekilde aptallaştırılmış, basitleştirilmiş ve "oyuncu hiçbir şeyi kaçırmasın her şeyi yapsın" denmiş. Halbuki oyunlarda biraz da oyuncunun tecrübesi önemlidir. Oyuncu, özellikle RPG oyunlarda ne olmak istiyorsa onu yapabilmelidir. Metniyle, oynanışıyla, grafikleriyle, teknik özellikleriyle, olan olmayan her şeyiyle, anıyla, şanıyla LEŞ GİBİ bir oyun yapabilmişler. Emeği geçen herkesi tebrik ediyorum.

"Fallout'u Bethesda'dan alıp da niye Obsidian'a verdiler" diyecek olan olursa cevabı bu yazıda gizli. Şu oyunun özeti "it's a dumb man's idea of what a good game looks like" denebilir.

Saygılar, esenlikler.